Home » Lekkernijen weetjes » lekkernijen regionaal

lekkernijen regionaal

Sintberds en sjerpbollen (Dordrecht)

Al in 1403 werden volgens oude archiefstukken uit Dordrecht rond ons Sinterklaasfeest ‘Claescoeck en taert aan die kynders’ uitgedeeld. Wat kennen we in ons land toch prachtige oude tradities op het gebied van brood en banket, getuige ook een recept voor St. Nicolaaskoek uit de 17e eeuw:

‘Neem amandelen, die eenen dach en nacht in scoon water hebben gelegen, die also schoon gemaect zijn, alst mogelijk is, stoot die, altijd wat vers water insprengende, dat geen olie en worde. Dan neemt also veel goet wit zuyckers als amandelen, alst wai wel te saemen gestooten is en met rosewater gelenget. So doeget te samen in een ydelen dop ende settet in een panne en latet backen in den oven ende besprengt dit wel met zuycker en rosewater ghemenght, dat niet te seer verdrooge. Ghy moget oock backen in een panne over ’t vuur, maer siest dat wel toe dar niet en verderbe’ 

Brabantse Mikkemannen

Mikkemannenee.jpg

Mikkemannen zijn zoete broodjes die de vorm hebben van een mannetje. De naam is afkomstig van de term 'mik' die vroeger werd gebruikt voor de wat luxere broodsoorten en de man komt uiteraard van het model van het broodje. Mikkemannen werden vroeger uitgedeeld door de werkgevers aan de minderbedeelden. Met name in Brabant, Limburg en Belgisch Limburg en voor al in De Langstraat, een streek in Noord-Brabant, die eeuwenlang het centrum vormde van de Nederlandse schoen- en lederproductie. De schoenmakersgezinnen hadden toen geen geld om dure speculaaspoppen te kopen. Deze vrijers werden vanaf de eerste zondag in oktober tot Sinterklaas door de plaatselijke bakkers gebakken en werden vaak in de schoen cadeau gegeven. Per landstreek kan de vorm verschillen.

Bron tekst/foto: klik hier

Zeeuwse peperbollen

In Zeeland werden en worden in plaats van de bekende pepernoten peperbollen gebakken. Deze sterk met anijs gekruide kleine bolletjes worden vooral met Sinterklaas als een ware delicatesse gezien. De peperbollen werden per gewichtseenheid uit grote bussen over de toonbank verkocht. Vooral op het platteland, bv. in het plaatsje Ellemeet (omgeving Renesse) waar, door de grote uitgestrektheid van het gebied weinig Sinterklazen en Zwarte Pieten hun rondgang konden doen, trokken de kwajongens erop uit, belden aan bij de boerderijen en strooiden de peperbollen rond. Soms gebeurde dit zo uitbundig dat er diverse olielampen sneuvelden. De boerin,´hels’ geworden, greep de mattenklopper en rende de jongens achterna, wat natuurlijk ook de bedoeling was. Door het gebrek aan Pieten zette men ook vaak de deur op een kier, waarna de familie alleen maar een zwarte hand naar binnen zag komen, die de peperbollen strooide.

Bron: www.bakkerijmuseum.nl

Kruskeboltje

In Friesland was het de gewoonte om met Sinterklaas (maar ook wel met Kerst) kruskeboltjes te bakken, zowel met als zonder krenten. In plaats van taaitaai of speculaaspop verraste de Sint vooral de kinderen van arme gezinnen met deze lekkernij. In Gaasterland komt men kruskeboltjes nog wel tegen in de vorm als krentenbroodjes.

Bron: www.bakkerijmuseum.nl

Boekmannen en deegventjes

In de kloosters bakte men vroeger, zoals nu nog de bakkers in Duitsland doen, Lebkuchen. Het woord is afgeleid van het Latijnse Libetum, wat offerkoek, betekent, met honing bereid.

In een 17e eeuwse Amsterdamse koekwinkel waren rond 5 en 6 december vooral veel soorten koek te koop variërend van kruidkoek, anijskoek, snipperkoek, sucadekoek, gerstekoek, krentenkoek, rozijnenkoek, mangelkoek, confijtekoek en hylikmakers tot benistekoek, keuningskoek, stroopkoek, heuningkoek, boterkoek, bagijnenkoek, claeskoek, kerskoek, jaepjeskoek, fontein-koek enz. enz.

Zowel in Zeeland als in Groningen waren de Sint-Nicolaasmannen geliefd. Ze werden gebakken van een flink stuk deeg en versierd met een dik opgelegd kruis en groene zijden lintjes. Ze stonden bekend onder verschillende benamingen zoals de Stevenman uit het zuiden ( ook wel boekman, wekkeman of ziepjesprengert genoemd) , de Zeeuwse deegventjes en de Groningse stoetenkerels.

Bron: www.bakkerijmuseum.nl

Fieterknuten (Groningen)

Inmiddels bijna verdwenen – hoewel op sommige plekken de traditie inmiddels weer herleeft – zijn bijvoorbeeld de fieterknuten. Op het Hogeland was dit de verzamelnaam voor allerlei Sinterklaasgebak gemaakt van zoet wittebroodsdeeg. De koeken hadden allerlei kunstzinnige, vaak menselijke of dierlijke vormen: stoetkerels, eendjes, muizen, zwaan in het nest, enzovoort.

Bron: www.levenderfgoedgroningen.nl