Home » Sint-Nicolaas kerken » Amsterdam (2)

Amsterdam (2) Ons' Lieve Heer op Solder

Ons_Lieve_heer_Op_Solder_schuilkerk_St_Nicolaas.jpg

Gewoon grachtenhuis

Oudezijds Voorburgwal 40 lijkt een gewoon grachtenhuis. Het is een vier ramen breed woonhuis met een stoep en een gedeeltelijk houten onderpui met puibalk. Aan de puibalk kunnen we zien dat het pand 17e eeuws is; het dateert uit ±1630. De topgevel is in de 18e eeuw versoberd van een classicistische halsgevel in een tuitgevel. Bijzonder is dat zich aan de voorgevel geen hijsbalk bevindt. Aan de zijgevel, in de Heintje Hoeksteeg, vinden we een hijsinstallatie die vaak bij pakhuizen wordt toegepast: een windkast. In de steeg valt op hoe diep het pand is.

Sint Nicolaas beeld ca. 1875

Ons_Lieve_heer_Op_Solder_St_Nicolaasbeeld-12.jpg
Opsolder_Amsterdam_Sint_Nicolaas.jpg
Opsolder_Amsterdam_Sint_Nicolaas.jpg
Sint_Nicolaas_Amsterdam_museum_lieve_heer_op_solder.jpg
Sint_Nicolaas_Amsterdam_museum_lieve_heer_op_solder.jpg
Opsolder_ons_lieve_heer_op_Solder_Amsterdam.jpg
Opsolder_ons_lieve_heer_op_Solder_Amsterdam.jpg
Sint_Nicolaas_beeld_Amsterdam.jpg
Sint_Nicolaas_beeld_Amsterdam.jpg

Het gebouw

Deze kerk is ontstaan in de tijd na de Reformatie, toen katholieken geen openbare kerkdiensten meer mochten houden. Evenals vroeger de nabijgelegen Oude Kerk was deze schuilkerk aan Sint Nicolaas gewijd, maar stond bekend onder de namen Het Haantje en Het Hert. De naam Ons' Lieve Heer op Solder dateert uit de 19e eeuw. De schuilkerk heeft meer dan twee eeuwen dienst gedaan totdat de grote nieuwe St. Nicolaaskerk tegenover het Centraal Station het verving. In 1888 is het toen als museum ingericht.

1661 - Inrichting als schuilkerk

Het huis werd in 1661 gekocht door kousenkoopman Jan Hartman. Hij liet het verbouwen en uit deze periode dateert het fraaie interieur. Het pand staat in de eerste plaats bekend om zijn zolderkerk, gebouwd over de volle diepte van de zolders van het huis aan de Oudezijds Voorburgwal en het daarachter gelegen huisje in de Heintje Hoeksteeg. In de zolder van het woonhuis is een rooms-katholieke kerk gebouwd. De kerkgangers kwamen binnen via een ingang aan het naast het pand gelegen steegje.

De huiskerk / Hoofdaltaar

De huiskerk beslaat drie verdiepingen en loopt door over beide achterhuizen. Kerkgangers konden de kerk bereiken via een ingang aan de Heintje Hoeksteeg. Vandaar leidde een spiltrap omhoog. Er was ook een privé opgang vanuit het huis, een uit de zeventiende eeuw daterende steektrap. Halverwege deze trap bevond zich een ingebouwd slaapkamertje voor de kapelaan.

Door grote openingen in twee opeenvolgende balklagen te maken is een hoge kerkruimte ontstaan met twee galerijen. De galerijen zijn onderling verbonden door ijzeren trekstangen die op hun beurt vastzitten aan stangen die aan de kap zijn bevestigd. Doordat het huis op de hoek van de Heintje Hoekssteeg staat, ontvangt de smalle kerkruimte behalve via de voorgevel ook via de zijgevel licht

Ons_Lieve_heer_Op_Solder_schuilkerk_Amsterdam-1.png

Orgel uit 1794

Het orgel tegenover het hoofdaltaar werd in 1794 speciaal voor deze ruimte gemaakt. De orgelbouwer was Hendrik Meyer die op de achterzijde van het orgel zijn monogram aanbracht. De blaasbalg bevindt zich in een kast in de hoek vanwaar een houten buis de lucht naar het orgel leidde.

De biechtkamer / De keuken

Onslieveheeropsolder_Amsterdam_SintNicolaas.jpg