Sinterklaaslied uitgelicht

Zie ginds komt de stoomboot

Wimpels_Zie_ginds_komt_de_stoomboot.png

Hoe waaijen de wimpels

Al heen en al weér

Lawaai maken / Wildgeraas

Zie de maan schijnt door de bomen, makkers staakt uw wild geraas….

Een heel bekend lied in de Sinterklaastraditie waarin die speciale term: WILD GERAAS voorkomt. Die term verwijst naar het gebruik om op of rond Sint Nikolaasavond rond te gaan met veel lawaai. Dit lawaai werd op vele manieren gemaakt. Heel vaak werd hiervoor een ketting (de verwijzing naar de geketende duivel) gebruikt. Maar ook werd op deuren en ramen gebonsd (zoals Zwarte Piet nu nog doet, wanneer hij de zak met cadeautjes komt brengen). Ook in de twee onderstaande liedjes, zien we dit gebruik van lawaai maken weer terug.

# Rommel de Bommel wat een gestommel
Hoor ik me daar op de zolder
Rinkel de kinkel wat een gerinkel, wat een geholderdebolder

# Daar wordt aan de deur geklopt,
hard geklopt, zacht geklopt.
Daar wordt aan de deur geklopt.

Een van de oudste Nederlandse bronnen waarin naar dit gebruik verwezen wordt, stamt uit 1659 (klik op het jaartal en je komt bij de bron)

De zak van Sinterklaas

Maar onderin die zak, In die zak, in die zak. Maar onderin die zak, Daar zit een hele grote plak. Voor 't luie, voor 't luie Voor 't luie, stoute kind, Zeg past hij, zeg past hij, Zeg past hij jou ook vrind? Want onderin die zak, In die zak in die zak Ja, onderin die zak daar ligt een hele grote PLAK.

Maar wat is nou een PLAK?

Een plak is een houten latje waarmee een leraar of opvoeder in vroeger tijden een kind op de uitgestrekte handpalm of op de knokkels sloeg als straf.

De plak werd op scholen vaak gebruikt in combinatie met de pechvogel, een pop in de vorm van een vogel. Deze werd naar een zich misdragende leerling gegooid. Die moest de pechvogel terugbrengen naar de leraar en kreeg dan een tik op de hand met de plak

 

plak1.png

Oh, kom er eens kijken

een_letter_van_banket.png

Drie kaatsenballen in een net en een letter van banket.

bromtol_en_een_zweep_erbij.png

Een bromtol met een zweep erbij

Zie de maan schijnt door de bomen

*GARD: Wij zingen het vol overgave. Ook klinken uit onze keeltjes woorden als gard, zonder dat iemand nog weet wat dat is (hetzelfde als een roe).

 

*De Gard bestond uit een bundel berkentakken of wilgentakken. Deze roede was niet alleen een vruchtbaarheidssymbool, maar ook vlijtig gebruikt als de jongens en meisje ondeugend waren geweest.

 

*"WIE DE KOEK KRIJGT, WIE DE GARD": Het woord 'koek', van het woord billenkoek. (Billenkoek: is de ietwat schertsende benaming voor een lijfstraf die bestaat uit het met de open hand of met een voorwerp (Gard) slaan op de (blote) billen van kinderen of veroordeelden.

 

*'MAAR IK VREES NIET DAT WIJ KLAGEN / VADER , MOEDER ZIJN TE GOED': Hier zien we wie de gevers zijn.

 

*'MET DIE BONTE HARLEKIJN': Een 'clownspop' in een bont geruit pak.

 

*Opmerkelijk is dat Sinterklaas als figuur in dit lied nog niet voorkomt.