Home » Wereldwijd » Krampus

Krampus

Het woord Krampus is afkomstig van het Middelhoogduitse ‘Krampen’ wat klauw betekent. De naam van dit duivelse wezen kent vele varianten in de Alpen-regio.

Klaubauf, krampuslauf of Perchten (Oostenrijk), Pelzebock of Pelznickel (Beieren)
Gumphinckel (Silezië), Krampusz (Hongarije), Schmutzli (Zwitserland)

Sankt Nikolaus en Krampus afbeelding uit 1896

 

Wat zien we hier?

Hier zien we een welgestelde familie met vier kinderen die bezoek krijgen van Sankt Nikolaus en zijn ‘knecht’ Krampus. Papa is aan het genieten terwijl hij een pijp rookt. Moederlief die houdt de kleinste vast, die vind het allemaal niets. Krampus houdt met zijn rechterhand de roe vast en met zijn linkerhand wil hij het jongetje grijpen. De dochter springt verschrikt naar haar moeder toe. Het laatste kind is moeilijk te vinden. Kijk maar eens goed! Deze heeft zich verstopt achter een stoel.

Beschrijving van de traditie

Van oudsher vermommen jonge mannen zich als de Krampus in de eerste twee weken van december. Vooral op de avond van 5 december zwerven ze over de straten en jagen kinderen (en volwassenen) angst aan met roestige bellen en kettingen. Het idee hierachter is dat met de geluiden de kwade geesten die rond midwinter aanwezig zijn verjaagd worden. In enkele plattelandgebieden is het traditie dat de Krampus jonge vrouwen met een tuchtroede straft. De jonge mannen van de krampusverenigingen nemen competitief deel aan de Krampus-optochten.

Krampussen

Christelijke tijd

Ten tijde van de inquisitie was het verboden om zich te verkleden als duivel, hierop stond de doodstraf. In enkele zeer afgelegen gebieden had de kerk echter niet de macht om de heidense gebruiken uit te roeien. Sinds midden zeventiende eeuw voerden de kloosterscholen de Sinterklaastraditie in, de goedheiligman gaf geschenken aan de brave kinderen. In de Alpen-regio werden de stoute kinderen echter gestraft door de Krampus. Het lijkt er op dat de oeroude gebruiken nog altijd niet waren uitgeroeid en zoals meerdere heidense gebruiken, zoals de kerstboom uit het joelfeest, werd de Krampus geïntegreerd in het christelijke feest. Door de Krampus een "hulpje" van Sinterklaas te maken, hoopte de kerk de kracht van dit heidense symbool alsnog te laten verdwijnen.

Krampuslauf optocht in Graz (Oostenrijk)

Het maken van de maskers