Home » Zwarte Piet » 'Discussie'

Wat je moet weten over Zwarte Piet - 'Discussie'

Zwarte Piet is een belangrijke figuur in het Nederlandse Sinterklaasfeest op 5 december. Er bestaat een grote controverse rond de figuur van Zwarte Piet. Het grootste probleem is dat mensen niet op fatsoenlijke wijze kunnen zeggen: Ik ben het niet met je eens. Aan beide kanten gaat dit vaak gepaard met beledigingen, scheldpartijen of erger. Er zijn er die hem racisme of wel racistisch noemen, maar deze beschuldiging is veel te sterk, gezien zijn herkomst, geschiedenis en plaats in het Sinterklaasfeest. Bij het negatieve oordeel over Zwarte Piet wordt er uitgegaan van veel onjuiste en onvolledige informatie over het feest en de figuur Zwarte Piet en daardoor worden conclusies getrokken die geen rekening houden met de Nederlandse en Europese historie van dit feest die een belangrijke rol speelt in deze figuur. De benadering vanuit kolonialisme en slavernij laat hiervoor meestal geen enkele ruimte en de voorstellen voor verandering lijkt men wel op te willen leggen. Dit kan niet. Er zijn antipietgroepen die het label racist snel en kwistig plakken op eenieder die kritisch staat ten opzichte van de beweringen die gedaan worden en de bronnen die gebruikt worden. Deze houding is zeer kwalijk te noemen. Temeer daar informatie die over Zwarte Piet gegeven wordt te vaak onjuist en onvolledig is.

Wie is Zwarte Piet?

Tegenstanders van Zwarte Piet hebben hun eigen geschiedschrijving en duiding van de figuur Zwarte Piet, waarbij het boekje van de heer Schenkman een zeer grote plaats inneemt en de rest van de geschiedenis verzwegen of zelfs ontkend wordt. Het boekje van Schenkman is echter niet de start van de figuur en de bronnen die er zijn, ook voor 1850, laten een heel andere ontwikkeling zien waarbij ook het vergelijk met zwarte pages niet aan de orde is. Gezien het feit dat deze link qua betekenis en context, alsmede qua plaats en tijd geen rol speelt in de Sinterklaastraditie waar de Zwarte en gemaskerde Klazen dit wel doen, moet deze interpretatie van het Sinterklaasfeest op dergelijke gronden als niet houdbaar van de hand gewezen worden.

Lees verder

Piet ouder dan 1850

Sint- en Pietengilde bewijst dat Zwarte Piet ouder is dan 1850
Heerhugowaard, 25-10-2016, Het Sint en Pietengilde heeft met behulp van vele vrijwilligers nieuwe bewijzen gevonden die aantonen dat de herkomst van Zwarte Piet veel ouder is dan nu wordt beweerd en laat daarmee ook zien dat beweringen van racisme totaal ongegrond zijn. Op basis van deze nieuwe bewijzen van de historische achtergrond en gelaagdheid van de Zwarte Piet figuur, ook vóór 1850, meent het Sint en Pietengilde dat het Sinterklaasfeest des te meer bescherming verdient als cultureel erfgoed van de VN, inclusief de voor cultuur en traditie cruciale Zwarte Piet figuur.


Het uitgebreide document “Zwarte Klaas is Zwarte piet” waarin zij dit uitleggen is te downloaden vanaf de website: http://sintenpietengilde.nl/zwarte-klaas-is-zwarte-piet-2/ 

Lees verder

Zwart maken van het gezicht / Zwarte Klazen

Zwarte Klaas anno 2018

In Europa (lichte huidskleur) was het zwartmaken van het gezicht met roet heel handig om jezelf te camoufleren en dat was vooral ´s nachts handig, De mensen hoefden alleen hun hand door de houtskool van een gedoofd vuur te halen. Dit zwartmaken heeft zijn plaats gekregen in de tradities van de verschillende feesten en begeleiders van Sinterklaas. Dit is het zwart dat we nog altijd kunnen herkennen in Zwarte Piet. Het donker en licht dat weergegeven wordt in Sinterklaas en Zwarte Piet heeft te maken met de midwinterzonnewende.

Lees verder

Zwart schmink / maskerade

Als alternatief voor het Zwarte gezicht zien we ook andere maskers gebruikt worden. Dit is een duurdere vorm van maskerade. Doel is steeds onherkenbaar te zijn voor omstanders. De maskerade (dus ook het zwart!) is naast, roe, zak en ketting en soms ook huiden en hoorns een belangrijk kenmerk van de begeleider van Sint Nicolaas en soms ook van Sint Nicolaas zelf.

lees verder

1937 - Sint en Piet dragen maskers

De naam Zwarte Piet

Waarom zeggen we Zwarte Piet?
Om te weten waarom we Zwarte Piet zo noemen en waarom dit personage zwart van kleur is dienen we de historie te ontrafelen.
De naam Zwarte Piet heeft de begeleider van Sint Nicolaas niet voor niets gekregen. Uit de naam kunnen we precies de afkomst van Zwarte Piet herleiden. Een afkomst die ver terug in de tijd gaat.

'Symboliek'

Wat betekenen de vier kenmerken: het zwarte gezicht, de roe, de zak en de ketting? Wat wordt door Zwarte Piet uitgebeeld? In feite representeert Zwarte Piet veel verschillende dingen. Waar hij in ieder geval niet voor staat is voor een mens of een groep mensen. Zelfs niet terwijl hij door een mens wordt uitgebeeld.

Lees verder

1840 – Sint te paard met een roetzwarte knecht als rasechte boeman

In 1840 bracht G.J. d’Ancona een St. Nicolaasbrief uit. Die is ook in die vorm uitgegeven en gevouwen en is waarschijnlijk gelijktijdig met een geschenk bezorgd. […] Binnenin bevindt zich een prachtige illustratie van de Sint te paard met een roetzwarte knecht als rasechte boeman, voorzien van een enorme roe en grote ketting. In het rode kader kijkt hij naar rechts. Zijn hoofd vult het hele ovaal! Zijn relatie met de schouw/schoorsteen is overduidelijk en zijn duivelse oorsprong onmiskenbaar. Uit: 1000 jaar Sinterklaas van Peter van Trigt

Schoorsteen (ook in combinatie met Roet) – Zwart als Roet

De schoorsteen blijkt, ook in verband met de roettraditie, een essentieel verbindingsitem te zijn tussen diverse feesten in Europa. We zien zowel Père Noel, Befana, Krampus als Zwarte Piet door de schoorsteen cadeautjes brengen. Vaak zijn deze figuren zwart als roet. Dit verhaal doet ook de ronde over de voorgangers van Zwarte Piet: de Zwarte Klazen en de meer duivelsachtige figuren. Zie ook ons document Zwarte Klaas is Zwarte Piet. Zwarte Piet is in het volksgeloof gewoon met deze andere gavenbrengers verbonden en kent een gemeenschappelijke oorsprong. Ook van deze gavenbrengers wordt gesteld dat ze zwart zijn omdat ze door de schoorsteen cadeautjes brengen:

Lees verder

1703 – Feestelijkheden van Sint Nicolaas, Matthijs Naiveu

Omschrijving: In 1703 heeft de Leids/Amsterdamse schilder Matthijs Naiveu (1647-1726) een Intocht van Sinterklaas geschilderd tegen de achtergrond van wat lijkt op een Italiaanse stad.

In 1703 heeft de Leids/Amsterdamse schilder Matthijs Naiveu (1647-1726) een Intocht van Sinterklaas geschilderd tegen de achtergrond van wat lijkt op een Italiaanse stad. We zien Sint-Nicolaas op een paard met een lange baard en een rode muts. Links onderin beeld zien we een gehurkte persoon met kleding die wij kennen van Zwarte Piet. Hij lijkt echter bij de Harlekijns te horen. En alhoewel harlekijns zeker iets met het Sinterklaasfeest en Zwarte Piet te maken hebben (zie daarvoor een bron uit 1717) is daar hier geen sprake van. De schilder gebruikt harlekijns in bijna al zijn schilderijen. Het geeft wel aan dat die kleding veel breder gebruikt is dan vaak wordt gedacht en dat de inspiratie ervoor ook hier vandaan is gekomen.

Lees verder

Kinderen in vermomming

Bron afbeelding: www.zwiggelaarauctions.nl (Kinderspelen en vermakelijkheden, ca.1835)

Er zijn een paar plaatjes bekend waarin Sinter Klaas door kinderen wordt uitgebeeld. Die plaatjes zijn met de kennis die we inmiddels hebben heel helder en verduidelijken de ontwikkeling van het feest en ook het gebruik van de maskerade waarbij (zeker bij volwassen vertolkers) de inwisselbaarheid van een echt masker en het zwarte gezicht onmiskenbaar is. Plaatjes met een masker worden vaak als ongeschminkt/blank geïnterpreteerd. Dit is onjuist. Alhoewel bij kinderen het masker kan ontbreken (zoals ook nu een kind dat Zwarte Piet speelt niet altijd geschminkt is.)

Lees verder

Ketting - De ketting is géén slavenketting!

Foto: week in beeld (1946)

Een niet onbelangrijk kenmerk (naast roe zak en zwart gezicht) is de ketting van Zwarte Piet (en eerder de Zwarte Klazen). Tot de jaren ’50 van de 20e eeuw was Zwarte Piet regelmatig in het bezit van een ketting en de belangrijkste functie van deze ketting was ermee rammelen om zo lawaai te maken. Naast het hard bonzen op de deur en ook het rinkelen van (koebellen) is deze ketelmuziek een belangrijk onderdeel van het Sint Nicolaas feest.

Lees verder

Herauten

In veel plaatsen werd Sint Nicolaas door een groot welkomstcomité ontvangen waaronder Herauten. Een van deze was soms ook paardenbegeleider. In een aantal plaatsen waaronder Amsterdam gebeurt dat nog steeds. Deze worden door mensen die hier van niet op de hoogte zijn vaak aangezien voor Witte Pieten, maar dat zijn het niet want het zijn dus de Herauten. De intocht van 1935 te Amsterdam wordt hiervoor, onterecht dus, vaak als voorbeeld genoemd. Net als de foto uit 1965, die op sociale media als bewijs is dat er Witte Pieten zijn in Amsterdam, oordeel zelf met de originele foto!

Zie ook de entry (1935) bij het Amsterdams Sinterklaasboek:, klik hier

1935 - Intocht Amsterdam

1965 - Intocht Amsterdam

Deze foto stamt echter uit 1965 en de Zwarte Pieten zijn er zorgvuldig afgeknipt. Hier is de originele foto en de afgeknipte foto.

De 'witte' Piet

Vanuit de hoek van tegenstanders van onze Zwarte Piet hoor je vaak dat er vroeger al witte Pieten mee liepen. Soms zie je er één, soms twee naast de Sint. Wie waren deze zogenaamde witte Pieten en wat was hun functie? Lees verder

Begeleiders Sint Nicolaas in Europa 

Klik hier voor meer informatie over de begeleiders van Sint Nicolaas in Europa.

DVD - Wildgeraas

Wild Geraas, een zoektocht op DVD naar de oorsprong van het Sinterklaasfeest. (Arnold Jan Scheer)

Aan het maken ervan is meer dan 30 jaar research voorafgegaan, waarbij in een periode van de laatste 20 jaar in bijna alle Europese landen Sint Nicolaas- en midwinterriten zijn gefilmd, maar ook daarbuiten en twee jaar lang is vervolmaakt en gemonteerd. Uit ruim honderd uur materiaal is een film ontstaan die een totaal ander licht werpt op het Sinterklaasfeest en op de kwestie Zwarte Piet. Met nieuwe inzichten van deskundigen welke nooit op de televisie werden gezien of gehoord.

Meer informatie / DVD bestellen: www.wildgeraasdefilm.nl 

Zorg over Zwarte Piet: Slavernij 

Vanwege de rol die Nederland heeft gespeeld in de Trans Atlantische Slavenhandel (TAS) zijn er mensen die Zwarte Piet daarmee in verband brengen. De website Zwarte Piet is Racisme zegt het volgende: “Zwarte Piet is een figuur gebaseerd op de stereotyperende weergave van zwarte mensen in de 19de eeuw. Zijn verschijning refereert direct aan de Nederlandse geschiedenis van kolonialisme en slavernij. Ondanks de vele verhalen die er bestaan over de oorsprong van Zwarte Piet is dit de enige plausibele verklaring voor zijn tegenwoordige uiterlijk.”

Lees verder

Black Face

Het is belangrijk om te beginnen met het volgende: De meeste mensen in Nederland hebben geen idee wat blackface inhoudt en zullen het daarom ook niet herkennen. Het is belangrijk mensen hierover informatie te geven.

Lees verder

RTL en Nu.nl verkoop geen onzin!

Weer een mooi voorbeeld hoe slecht geïnformeerde media mensen "bewust" collectief op het verkeerde been blijven zetten door zich totaal niet serieus te verdiepen in de juiste historie. Van begin tot eind volkomen onzin en historisch volstrekt onjuist, de filmpjes van RTL nieuws en Nu.nl ... in en in triest....

Zwarte Piet is racisme: doel bereikt?

Zwarte piet als racistisch bestempelen snijdt dus eigenlijk geen hout, als je naar de feiten kijkt. Maar waarom roept er dan toch een kleine groep dat het racistisch is? De groep voelt zich gekwetst door het stereotype beeld van zwarte piet en de gesuggereerde link met het slavernijverleden. Misschien zou hun standpunt anders worden als deze mensen zich in de geschiedenis van Zwarte Piet verdiepen en naar de feiten kijken. Maar er schuilt een diepere reden achter het protest: de anti-zwartepieten proberen op deze manier discriminatie en racisme in Nederland aan de kaak te stellen. Dat racisme en discriminatie nog altijd bestaan, valt niet te ontkennen. Sterker nog: het moet krachtig bestreden worden. De vraag is of dat doel bereikt wordt door Zwarte Piet gelijk te stellen aan racisme.

Lees verder

'Kinderombudsman'

Het Sint- en Pietengilde stuurt open brief naar de kinderombudsvrouw
(Pesten pak je niet aan door Zwarte Piet de schuld te geven)


Heerhugowaard, 30-09-2016, Het Sint- en Pietengilde heeft met grote verbazing kennisgenomen van het bericht van de Kinderombudsman, mevrouw Margrite Kalverboer, waarbij zij schrijft dat Zwarte Piet in strijd zou zijn met het VN-kinderrechten verdrag. Volgens het Sint en Pietengilde wordt de hetze tegen Zwarte Piet hiermee voortgezet, waarbij tegenstanders van Zwarte Piet de Kinderombudsman voor hun karretje wisten te spannen nadat hun gang naar de Rechter, het College voor de Rechten van de Mens en de Verenigde Naties niet de door hen gewenste afschaffing van Zwarte Piet had gebracht. De Kinderombudsman verbijsterde vandaag velen met haar statement over Zwarte Piet, waarbij zij aangaf zich niet te kunnen baseren op wetenschappelijk onderzoek. Gesprekken met een aantal kinderen waren voor haar echter voldoende om tot haar aanbevelingen te komen.

Lees verder

Lespakket: leerkrachten

Geachte leerkracht,
Al vele jaren vieren we het Sinterklaasfeest. Velen van ons kennen echter niet het hele verhaal over het Sinterklaasfeest. Dat komt omdat deze zaken in de boekjes en websites die er over bestaan niet of nauwelijks genoemd worden. Dat is jammer want zo ontstaat er geen compleet en juist beeld van de geschiedenis van het feest zoals wij dat heden ten dage kennen en er doen allerlei geruchten de ronde over het feest die absoluut niet kloppen.

Lees verder / Pakket voor de leerkrachten

Zwarte Piet is het probleem niet!

Informatieve websites 

Op de sites van Sint Nikolaas en Zwarte Piet / Sint&Pietengilde. Het zijn twee sites waar je de geschiedenis, legenden en alle andere zaken rond het Sint Nikolaas feest aantreft, doormiddel van oude bronnen betrekking hebbend op Nederland en overige landen waar ze het St. Nicolaasfeest vieren met zijn 'zwarte' begeleider.

Interessante blogs - websites