Home » Zwarte Piet » Doel berijkt?

Zwarte Piet is racisme: doel bereikt?

Zwarte piet als racistisch bestempelen snijdt dus eigenlijk geen hout, als je naar de feiten kijkt. Maar waarom roept er dan toch een kleine groep dat het racistisch is? De groep voelt zich gekwetst door het stereotype beeld van zwarte piet en de gesuggereerde link met het slavernijverleden. Misschien zou hun standpunt anders worden als deze mensen zich in de geschiedenis van Zwarte Piet verdiepen en naar de feiten kijken. Maar er schuilt een diepere reden achter het protest: de anti-zwartepieten proberen op deze manier discriminatie en racisme in Nederland aan de kaak te stellen. Dat racisme en discriminatie nog altijd bestaan, valt niet te ontkennen. Sterker nog: het moet krachtig bestreden worden.

 

De vraag is of dat doel bereikt wordt door Zwarte Piet gelijk te stellen aan racisme. De anti-zwartepieten noemen Zwarte Piet een racistisch figuurtje dat verwijst naar het Nederlandse slavernijverleden. Maar door Zwarte Piet weg te zetten als racistisch, is tegelijkertijd een grote groep Nederlanders die Zwarte Piet wel weten te waarderen eveneens weggezet als racistisch. En dat is onterecht. De reacties zijn heftig: de pro-pieten voelen alsof de Nederlandse traditie van Zwarte Piet om zeep geholpen wordt door ‘zeurpieten’. Daarbij wordt vergeten dat het de gestage verandering van Zwarte Piet en sinterklaas bijna net zo traditioneel is als de traditie zelf. Inmiddels lijkt de discussie vanuit beide kanten gekaapt door mensen die het hardst kunnen schreeuwen en het makkelijkst kunnen beledigen. De eerste vechtpartijen tussen voor- en tegenstanders hebben al plaatsgevonden. Dagelijks wordt er beledigd op internet. Het Goudse experiment met kaas-, clowns- en stroopwafelpieten oogst soms lof, maar nog veel meer kritiek. Mensen zijn de discussie meer dan zat. De actie om racisme en discriminatie via Zwarte Piet aan de kaak te stellen, is zijn doel volledig voorbij geschoten. Het effect lijkt eerder averechts te werken. Een gemiste kans.


Had het anders gekund? Natuurlijk, het Sinterklaasfeest is er flexibel genoeg voor. Zonder Zwarte Piet als racistisch te bestempelen had Sinterklaas deels begeleid kunnen worden door Spaanse soldaten, herauten of andere (fictieve) figuren. De Zwarte Pieten hadden ook paard kunnen rijden, zoals dat in het boekje van Jan Schenkman ook al voorkwam. Mogelijk zelfs gekleurde pieten. Want het verleden, maar ook het heden laat zien dat Sinterklaas zich kan laten begeleiden door een bont gezelschap.