Home » Zwarte Piet » 'Piet'

'Piet'

De figuur van Piet, Pieterbaas of Zwarte Piet, heeft dus een enorme ontwikkeling doorgemaakt in de loop van de geschiedenis, voor hij zijn huidige uiterlijk en naam kreeg. Na de reformatie had Sinterklaas lange tijd geen helper, maar werd hij de bisschop en helper tegelijk (Zwarte klazen). Voor de reformatie werd hij vergezeld door de genoemde duivels. Er zijn wel gevallen opgetekend uit de negentiende eeuw dat de Sint in die tijd ook al vergezeld ging van een zwarte knecht, maar die zijn sporadisch. De rol van de zwarte begeleider was in vroege tijden vooral die van een nar of clown. Hij stelde met satire en het trekken van gekken bekken achter de rug van de bisschop, de misstanden aan de kaak van de kerk en staat. Dat maakt hem ook immens populair bij de bevolking. Daar komt, zoals men meent, ook zijn soms domme of clowneske gedrag vandaan. En narrenfiguur. Ook het vermeende berispingsrecht dat hij in vroege tijden zou krijgen, werd tot ver in de 20ste eeuw altijd voortgezet.

Jan Schenkman introduceerde Zwarte Piet voor het eerst in zijn kinderboekje. Hij koos er hierbij waarschijnlijk voor om wel vast te houden aan de historische en traditionele Zwarte begeleider vanuit het midwinterfeest. Maar hij wilde deze figuur wel een liever karakter geven dan de duivelse figuur die het voor de reformatie altijd was en in andere landen in Europa nog steeds zo is In latere edities van het boekje van Schenkman kreeg Piet (die nog geen naam had) een adellijk pak aan zoals hij tegenwoordig nog draagt. Met de roe en de zak erfde Zwarte Piet de hem oorspronkelijk toekomende traditionele clowneske rol, zoals deze altijd al bestond.
Successievelijk groeide Zwarte Piet uit tot de meest populaire en benaderbare figuur van het Nederlandse Sinterklaasfeest. Kregen de Pieten van Sinterklaas aanvankelijk de rol van wrekende gerechtigheid, met de roe en de zak en in de andere hand wat strooigoed, Piet heeft zich er bovenuit gewerkt. De Pieten, vormen een geoliede organisatie, die het hele Sinterklaasfeest in goede banen leidt. Piet ontmoet stralende gezichtjes van kinderen, maar ook oudere mensen nemen nog graag een handje pepernoten van hem aan op straat. Zijn belang is ver boven dat van de figuur van Sinterklaas uitgestegen. Sinterklaas moet er wel bij zijn, zeker, maar de Pieten maken het feest.

Jacques of Sjaaksjoer

sjaaksjoer-2.png

'Begeleiders'

Voor overige 'oude' begeleiders van Sinterklaas in Nederland klik hier.

Bron tekst: www.sintzwartepiet.nl