Home » Zwarte Piet » Zwart schmink / maskerade

Zwart schmink / maskerade

In het Sint Nicolaas feest komen steeds opnieuw bepaalde kenmerken terug. In het bijzonder zijn daar de kenmerken die aan de begeleider van Sint Nicolaas toegeschreven worden, te weten: het zwarte (of gemaskerde) gezicht, de roe, de zak, en de ketting. Soms komen daar ook nog huiden en hoorns aan te pas. Wat veel mensen niet weten is dat Sint Nicolaas en zijn begeleider soms samenvloeien tot een gestalte waarbij deze kenmerken behouden blijven. De begeleider of soms Sinterklaas zelf is meestal gemaskerd, waarbij het met roet zwartgemaakte gezicht moet worden gezien als de goedkoopste vorm van maskerade, zo oud als de ontdekking van het vuur. In gebieden waar mensen wonen met een lichte huid, zeer aantrekkelijk voor vermomming, alhoewel het ook voorkomt bij volkeren die een donkerder huidskleur hebben.

De (tot nog toe) oudste bron waaruit blijkt dat in Nederland de zwart schmink traditie voorkomt dateert van 1736. In het boek wordt een hoofdstuk geweid aan het zwart schminken van gezichten in Europa. Nederland wordt in het boek specifiek benoemd waar uit blijkt dat men rond de tijd van Sint Nikolaas hun gezichten zwart schminkte.

Meer over zwart schmink betrekking hebbend op Nederland: klik hier

1794 

Anoniem (1794). “De Zot” (pagina 151). de Leeuw en Krap (Dordrecht) 14 maart 2015


“Gij hebt gelijk, ’t is, in dit geval, met de patriotten net als met de kinderen, die wij zoet en stil houden, door hen met de bullebak of den zwarten man te bedriegen. Zo dra de kinderen weeten, wie die bullebak of de zwarte man is, dan lachen zij er mede, en de Patriotten zouden met den Pruisch ook lachen, zodra zij wisten, wat er eigenlijk van de zaak was maar dit helpt ons vervloekt weinig.”


In het boek is een kleine passage te vinden over de bullebak/den zwarten man. Er wordt geen link gelegd met het Sint Nicolaasfeest. Wel zien we in enkele andere bronnen wel een link tussen de bullebak/den zwarten man en Sint Nicolaas.


 

Maskers

Sinterklaas_maskerade_masker-1.png

Foto uit het blad 'Week in Beeld' 1946 (Marken)

Als alternatief voor het Zwarte gezicht zien we ook dat er maskers gebruikt worden voor de maskerade. Dit is een duurdere vorm van maskerade. Op de foto zien we zowel Zwarte Piet als Sint Nicolaas met een masker. Let op de hand van Zwarte Piet waarin hij de roe en de ketting vastheeft.

Filmpje uit 1937, Hier dragen Sint en Piet de maskers.

Deze maskers, hangen tegenwoordig in een museum!

maskerade_Sinterklaas_zwarte_piet-1.png

Bron tekst & 1794 www.sintzwartepiet.nl