Home » Lekkernijen weetjes » Schilderijen

Lekkernijen in schilderijen en centsprenten

1665-1668 - Jan Steen 'Sint Nicolaasfeest' 

Sint_Nicolaasfeest_Jan_Steen_roe_lekkernijen.png

Bron schilderij: www.rijksmuseum.nl

Een jongen met een kind op de arm wijst zijn broertje de schoorsteenpijp: hier doorheen bracht Sint zijn gulle gaven. Zijn andere broertje is al aan het zingen om de goede Sint te bedanken. Op de voorgrond staat een mand met allerlei zoetigheden die hoorden bij Sinterklaasavond:

speculaas, honingkoeken, noten, wafels en 'appeltjes van de boomen'. De grote ontbijtkoek heet een hylickmaker. en werd vooral gebruikt bij huwelijksaanzoeken (hylick = huwelijk). Dit stukje van het werk vormt een stilleven op zichzelf, een schilderijtje binnen het schilderij.

Rechts tegen het tafeltje, staat een duivenkater.

1687

Sint_Nicolaasmorgen_Cornelis_Dusart-2.jpg

Bron: www.christies.com

Een vrolijke 'morgen' in 1687, geschilderd door Cornelis Dusart. Het is Sint Nicolaas ochtend in een eenvoudig gezin. Rond het kleine stoeltje op de voorgrond heeft Sint Nicolaas zijn gaven uitgestald: bekende zaken als de golfstok, trekpaard, vruchten en noten. Een bijzonder detail zijn de drie letters die op het stoeltje liggen: een T, een B en een D van suikergoed of koek. Zouden het de intitalen van de drie kinderen kunnen zijn? Het geeft in ieder geval aan dat in de zeventiende eeuw al snoepletters gebruikt zijn op het feest van Sint Nicolaas.

1761

Sinterklaas_lekkernijen_gravure.png

Sint Nicolaasfeest, Jacob Houbraken, Pierre Fouquet (Jr.), Dionys Muilman, 1761, In deze gravure zien we een jongeman die aan het smullen is met de St. Nicolaas lekkernijen. Op het bord is goed te zien, er ligt een ook letter van banket. En in de schoen ook iets lekkers?

Volksprent ca. 1806

Sint_Nicolaas_kraam_tafel_centsprent.png

Het gedichtje onder het plaatje over St. Nicolaas luidt: 'Sint Nicolaas maakt wel te vreden, Hij is een goed heilig man; Daar men 's jaarlijks en met reden Kind'ren mee verheugen kan.' (kader uit een volksprent)

1808 

Taaitaai_Sint_Nicolaasmarkt_kraam.png

Schilderij: Op den Dam (Amsterdam) een kraampje met taai taai e.d. op Sint Nicolaasavond, 5 december. ca. 1808

Volksprent ca. 1830

St_Nicolaas_Lekkernijen_banket.png

één kader uit het leven van Sinte Nicolaas. No. 144 B. Vie de Saint Nicolas. Ca. 1830. Met Nederlandse en Franse tekst.

1841

Sint_Nicolaas_etalage__lekkernijen.png

De uitstalling van suikerwerk voor het Sint Nicolaasfeest, Jan Hendrik van Grootvelt ca. 1841, bron: klik hier

Geschenk voor de leergrage jeugd, Hendrik Numan, 1833 - 1856

Sint_Nicolaas_avond_Banketbakker.png

Bron: www.rijksmuseum.nl

Blad met 4 voorstellingen van de verhuistijd, de boerenkermis, het Sint Maartensvuur en Sinterklaasavond. Onder elke afbeelding een titel en een vierregelig vers.

'Kader' uit een centsprent

Lekkernijen_Sinterklaas_Sint_Nicolaastafel.png

www.rijksmuseum.nl

Verheugt u vrij, lieve kleinen, / Op 't feest, dat gij zo goed toch kent / Sint Nicolaas komt u verschijnen / Dus neem de vreugd in deze prent, Gordinne, ca. 1894.