De roe / gard

Berkentakken, jonge twijgen die de levenskracht en vruchtbaarheid symboliseren. Meisjes werden vroeger door jongens met de twijgen aangeraakt om hen tot vruchtbaarheid uit te nodigen. Later toen deze gebruiken verdwenen waren herkende men de roede niet langer als een vruchtbaarheidssymbool maar werd er een strafinstrument in herkend waarmee men de kinderen dreigde zoals in het liedje 'wie zoet is krijgt lekkers, wie stout is de roe'. De Roe is inmiddels afgeschaft, maar je komt de roe nog wel 'vaak' tegen als decoratie materiaal, op pakpapier en 'illustratie' werk.

Voor nog meer oude bronnen omtrent de roe / gard, betrekking hebbend in Nederland klik hier

St. Nicolaasfeest 1665-1668

Sint_nicolaasfeest_roe_gard.png

Het Sint-Nicolaasfeest. Jan Havicksz Steen. 1665-1668. Detail uit het schilderij: De huilende jongen kreeg de roe in zijn schoen. www.rijksmuseum.nl

1761

roe2.png

In een interieur viert een gezin het Sint Nicolaasfeest. De vader zit bij de haard te lezen, achter hem laten twee dochters hun poppen zien die ze hebben gekregen. Op de grond snoept een kind met een schaal met koek en snoepgoed. Links een huilende jongen die alleen een roe heeft gekregen; de dienstmeid achter hem heeft zijn schoen met daarin de roe vast. Sint Nicolaasfeest, Jacob Houbraken, Pierre Fouquet (Jr.), Dionys Muilman, 1761 www.rijksmuseum.nl

1810

Sint_Nicolaas_zie_eens_Mietje_Roe_stout.png

Zie eens mietje! wat al lekkers U, St.Nicolaas al bragt; Omdat ge' als gehoorzaam Meisje, Uw verpligting hebt volbragt. Maar uw Broeder, die nooit luistert Naar zijn Ouders goede raad! Die onwillig, ongehoorzaam, Hun geboden heeft versmaad. Zie hoe staat hij nu te schreijen, Nu ziet hij een gart ten loon. Zie nu 't naberouw hem treffen! Zijt voortaan gehoorzaam Zoon, Dan verkrijgt gij ook geschenken, Voor een gart om u te straffen, Dubble portjes lekker goed. Het prenteboekje ca.1810.  www.dbnl.org

1814

Sint_Nicolaas_roe.png

St. Nikolaas-geschenk aan de jeugd / E.J.B. Schonck. - Amsterdam : W. Brave, [1814]. - Met 6 pl., gegrav. tit. en vign. www.kb.nl

1837

Sinterklaas_roe_gard.png

In deze gravure zien we een man dreigend met de roe naar het huilende jongetje. Op de Sinterklaastafel zien we speelgoed en lekkernijen. Uit het boekje, Zestal gedichtjes voor de lieve kinderen tot een geschenk op het Sint-Nikolaasfeest - Amsterdam, Wed. C. Kok, 1837. www.veiling.catawiki.nl

De intocht van Sint-Nicolaas ca. 1840

centsprent_SInt_Nicolaas.png

Op deze prent verschijnt Sinterklaas in vol ornaat, met lange witte baard, mijter en tabbaard. De heilige is hier weergegeven in zijn hoedanigheid van goedgeefse kindervriend. Dat hij ook ondeugende kinderen straft, blijkt alleen uit de twee takkenbossen (gardes) op de voorgrond. Ook in de begeleidende dichtregels wordt er fijntjes op gewezen dat ongehoorzame kinderen een gard krijgen. www.rijksmuseum.nl

'Centsprent' ca. 1869-1900

Roe_Sinterklaas_centsprent.png

Het leven en de bedrijven van Sint Nicolaas, Glenisson & Zonen. In deze kader zijn we St. Niclaes dreigend met de roede! www.rijksmuseum.nl

1840

Zwarte_Piet_Roe_.png

Blad met diverse Sinterklaastaferelen, afgebeeld op een plaat van de St. Nikolaascommssie te Utrecht. Links in het midden zien we in een huiskamer St. Nikolaas met een roede, dreigend naar de kinderen! Gelegenheidsprent (autografie) van Jos Hoevenaar, 1884. www.hetutrechtsarchief.nl

'Gravure'

Roe_Sinterklaas_kenmerk.png

Hier is het een fijn jongheertje, maar zijn lot is er niet minder droevig om; Hij vind een roe op de schouw. hij wist van geen kwaad bewust, het stukkende popje ligt op de grond. (tekst/gravure Katholieke Illustratie 1895)

Sinterklaas en Pieterbaas Ca. 1920

Zwarte_Piet_Roe_stoute_Wim.png

De Roe (illustraties jr. 70/80)

Zwarte_Piet_roe_zak.jpg
Zwarte_Piet_roe_zak.jpg
Zwarte_Piet_roe_zak_mand.jpg
Zwarte_Piet_roe_zak_mand.jpg
Roe_Sinterklaaspapier.jpg
Roe_Sinterklaaspapier.jpg
Roe_zak_stoute_kinderen_Spanje.jpg
Roe_zak_stoute_kinderen_Spanje.jpg
roe_Zwarte_Piet_zak.jpg
roe_Zwarte_Piet_zak.jpg
roe_bergje_twijgen.jpg
roe_bergje_twijgen.jpg
sinterklaaspapaier_roe_zak_Zwarte_piet.jpg
sinterklaaspapaier_roe_zak_Zwarte_piet.jpg
Sinterklaaspapier_roe_Sinterklaasfeest.jpg
Sinterklaaspapier_roe_Sinterklaasfeest.jpg
Zak_roe_zwarte_piet.jpg
Zak_roe_zwarte_piet.jpg
Zwarte_Piet_roe-1.jpg
Zwarte_Piet_roe-1.jpg
Zwarte_Piet_roe_sinterklaaspapier.jpg
Zwarte_Piet_roe_sinterklaaspapier.jpg
ZwartePiet_Roe_Zak.jpg
ZwartePiet_Roe_Zak.jpg