Home » Sint Nicolaasliederen weetjes » 1845 - Zie de maan schijnt

"Sint Nikolaas"  (J.P. Heije)

J.P. Heije was huisarts en kindervriend. Hij heeft onderstaand, en nog steeds veel bezongen lied, speciaal geschreven voor kinderen die kortademigheid hadden. Hij schreef in 1845 met opzet een lied met lange zinnen, zodat deze patiëntjes diep ademhalen konden oefenen. Wij kennen het lied onder de naam “Zie de maan schijnt door de bomen”, maar Heije noemde het “Sint-Nikolaas”.

Zie de maan schijnt door de bomen

Zie de maan schijnt door de bomen
Makkers staakt uw wild geraas.
't Heerlijk avondje is gekomen
't avondje van Sinterklaas.

Vol verwachting klopt ons hart
Wie de koek krijgt, wie de gard
Vol verwachting klopt ons hart
Wie de koek krijgt, wie de gard

O wat pret zal t'zijn te spelen
Met die bonte harlekijn
Eerlijk zullen w'alles delen
suikergoed en marsepein

maar, o wee, o bittere smart
kregen wij voor koek een gard.
Maar, o wee, wat een bittere smart
kregen wij voor koek een gard!

Maar ik vrees niet dat wij klagen;
Vader, Moeder zijn te goed!
Was het ook niet alle dagen,
meestal waren wij toch zoet.
Ban dus vrij de vrees uit het hart;
Ik wed er ligt geen enkele gard.
Ban dus vrij de vrees uit het hart;
Ik wed er ligt geen enkele gard!

Enkele weetjes uit het lied: 'Zie de maan schijnt door de bomen'

*GARD: Wij zingen het vol overgave. Ook klinken uit onze keeltjes woorden als gard, zonder dat iemand nog weet wat dat is (hetzelfde als een roe).

 

*De Gard bestond uit een bundel berkentakken of wilgentakken. Deze roede was niet alleen een vruchtbaarheidssymbool, maar ook vlijtig gebruikt als de jongens en meisje ondeugend waren geweest.

 

*"WIE DE KOEK KRIJGT, WIE DE GARD": Het woord 'koek', van het woord billenkoek. (Billenkoek: is de ietwat schertsende benaming voor een lijfstraf die bestaat uit het met de open hand of met een voorwerp (Gard) slaan op de (blote) billen van kinderen of veroordeelden.

 

*'MAAR IK VREES NIET DAT WIJ KLAGEN / VADER , MOEDER ZIJN TE GOED': Hier zien we wie de gevers zijn.

 

*'MAKKERS STAAKT UW WILD GERAAS': Vriendjes hou op met lawaai maken.

 

*'MET DIE BONTE HARLEKIJN': Een 'clownspop' in een bont geruit pak.

 

*Opmerkelijk is dat Sinterklaas als figuur in dit lied nog niet voorkomt.