Home » Sint Nicolaasfeest kenmerken » Sinterklaastafel / etalage

Sinterklaastafels / etalages

Op de Sint Nicolaasmarkten braken soms ongeregeldheden uit na het aankopen van ‘liefdeskoekjes’. Dat lag niet zozeer aan het gebak als wel aan de Amsterdamse gewoonte om hierbij brandewijn met suiker te drinken. Mede daardoor bepaalde het Amsterdamse vroedschap op 4 december 1663 dat de jaarlijkse Sinterklaasmarkten voortaan aan strenge regels gebonden zouden zijn. Het feest moest vóór het luiden van de poortklok afgelopen zijn. Het feestvierende volk trok er zich echter niets van aan; de markt in 1665 duurde zeker tot middernacht met een toeloop van duizenden bezoekers.

'De Sint Niklaasvreugd'  Ca. 1780/1830

Sint_Nicolaasvreugd_Sinterklaastafel.jpg

Op de prent staat één grote afbeelding gedrukt in houtgravure, met daarop kinderen bij de St. Nicolaastafel van een banketbakkerij. Ca.1780/1830 bron: www.rijksmuseum.nl

Sint Nicolaastafel ca. 1818

Sint_Nicolaastafel.png

‘Wat vreugd, daar Sinterklaas komt rijden, En kinder vlijt zoo zoet beloond! Wie zou zich daar niet in verblijden, Nu Neerlands Jeugd haar vreugde toont.’ (kader uit een volksprent)

Bron: www.openluchtmuseum.nl

1926

Sinterklaastafel.jpg

St. Nicolaastafel met lekkernijen bij een koekbakker. Foto uit het blad Groot-Rotterdam 1926

Sinterklaastafels / Etalages

De 'tafels' die te zien waren op deze Sint Nicolaasmarkten verhuisden vanaf 1779 meer en meer naar de bakkerswinkels. In 1836 vond de laatste Sinterklaasmarkt plaats op de Dam in Amsterdam. De Sint Nicolaastafels waren hier en daar tot het midden van de vorige eeuw te bewonderen bij de ambachtelijke bakkerswinkels. Van zijn grootste ‘prenten’ of koekplanken maakte de bakker de meest prachtige peperkoek - speculaasvormen, vaak versierd met glazuur, nootjes en bladgoud. In de dagen voor Sinterklaas zorgde hij ook dat de bakkerij warmte en gezelligheid uitstraalde. In de avonduren kon zijn clientèle genieten van een kop warme chocolade met een speculaasje en werden er diverse Oudhollandse spelletjes gedaan. De 'tafels' zijn verdwenen, maar de etalages met de Sinterklaas lekkernijen van de bakkers/banketbakkers zijn er nog steeds!

Koekbakkers-etalage 1833

Sinterklaasetalage_banketbakker.jpg

Illustratie uit het boek 'Geschenk voor lieve kinderen'

Bron: klik hier (collectie Nederlandsch Schoolmuseum)

Sinterklaasdag,  datering 1835-1925

RP-P-1921-560.jpg

Een vrouw en twee kinderen staan op Sinterklaasdag voor de etalage van een winkel. Op de achtergrond lopen nog een aantal figuren en rijdt een paardenkoets. Bron: www.rijksmuseum.nl

1841

Sinterklaas_etalage_banketbakker.png

De uitstalling van suikerwerk voor het Sint Nicolaasfeest, Jan Hendrik van Grootvelt ca. 1841

Etalage uit 1850

Sinterklaasetalage_banketbakker_koekbakker.png

In het boekje 'Sint Nikolaas en zijn knecht' uit 1850, heeft de schrijver Jan Schenkman de 'tafels' (dl2) en de etalage heel mooi verwoord in zijn boekje. in de vers 'St. Nikolaas in de kinderkamer: een tafel vol met speelgoed! en in de vers St. Nikolaas bij Grootmama: Een tafel vol met lekkers! ook in de vers 'St. Nikolaas bij den Banketbakker': Staat hier voor de glazen, Zoo sierlijk en net! Hier kunnen we op maken dat Schenkman het gehele koekbakkers/banketbakkers-sfeertje van voor 1850 in beeld heeft gebracht en dit zien we ook weer terug in schilderijen, centsprenten en in oude krantenadvertenties.

Bron Foto 1850: www.hetoudekinderboek.nl