Home » Sint Nicolaas en zijn knecht

Sint Nicolaas en zijn Knecht  dl1

sint_nicolaas_en_zijn_kencht_Jan_Schenkman.png

'Sint Nicolaas boek uit 1850'

De schrijver van het prentenboekje 'St. Nikolaas en zijn knecht' was Jan Schenkman (1806-1863). jan Schenkman was een Nederlandse onderwijzer, dichter, auteur van kinderboeken en humorist, hij was tot 1949 onderwijzer aan een particuliere school op de Anjeliersgracht. De in Amsterdam geboren en getogen Jan Schenkman is in onze tijd een ietwat onbekend schrijver en dichter, maar in zijn tijd - de negentiende eeuw - waren zijn boeken populair. Jan Schenkman was zelf lid van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen, een sociëteit die onder andere afschaffing van de slavernij nastreefde. Volgens de 'kenners' staat hij bekend als de bedenker van Zwarte Piet (de Knecht) en van het moderne Sinterklaasfeest. Het antwoord daarop is, Nee! Ook vóór het boekje van Schenkman vierde men het St. Nicolaasfeest, met de vele elementen en de zwarte maskerade door de eeuwen heen. Jan Schenkman heeft in zijn prentenboek, bestaande (onder andere: dé knecht, intocht, lekkernijen, St. Nicolaastafels, strooien, schoorsteen, roe ect.) en enkele nieuwe Sint-Nicolaasfeest elementen (aankomst - stoomboot - het grote boek) samen gevoegd tot een écht Sinterklaasboek (in dl. 3 heb ik álle oude en nieuwe elementen uitgelicht). ook vóór het boekje van Schenkman uit 1850, waren er versjes, gedichten, vertellingen, Sint-Nicolaasliederen in kinder-prentenboekjes en centsprenten. In het boek staat in woord en beeld stap voor stap het Sinterklaasfeest opgetekend. Wél heeft Jan Schenkman een 'stempel' gedrukt op de pedagogische 'oude' elementen (straffen van stout gedrag en belonen van goed gedrag) en heeft die verwerkt in zijn prentenboek. Die zijn gestoeld op de opvoedingsidealen van de gegoede burgerij in die tijd (in dl.4 lees je er meer over). In het kort, Jan Schenkman heeft oude en nieuwe Sint Nicolaasfeest elementen bij elkaar opgeschreven in het boekje Sint Nikolaas en zijn knecht, en die vormen in ieder geval nog steeds de basis voor ons huidige Sinterklaasfeest.

De geschiedenis van de Knecht / Zwarte Piet

Er zijn mensen die geloven en beweren dat er voor 1850, dus meer dan 150 jaar geleden geen Zwarte Piet figuren in Nederland waren. Dit is niet waar. Dit weten we uit verschillende bronnen waarin gesproken wordt over Zwarte of gemaskerde Klazen en duivelachtige figuren met masker of zwarte kop.

wil je meer weten over de geschiedenis van Zwarte Piet, klik hier

dl2, 16 Prenten/versjes (eerste druk 1850)