Home » Sinterklaas weetjes » Sint in de etalage

Sint in de etalage

In de late Middeleeuwen was Sint Nicolaas een belangrijk feest. In die tijd gingen feesten vaak vergezeld van markten en kermissen. Men ging eerst naar de kerk en na de mis was er buiten van alles te doen. Zo ook op het Sint Nicolaasfeest. Deze Sint Nicolaasmarkten waren heel populair. Van heinde en verre kwamen mensen om hun Sint Nicolaas inkopen (lekkernijen en geschenken) te doen. Want op Sint Nicolaas was het de gewoonte dat men geschenken gaf aan dierbaren, maar ook aan arme mensen.

De 'St. Nicolaastafels' met lekkernijen en de kramen met geschenken die te zien waren op deze Sint Nicolaasmarkten verhuisden vanaf 1779 meer en meer naar al de bestaande koek-bakkerswinkels en de gewone winkels. De mooiste geschenken en de heerlijkste lekkernijen werden natuurlijk mooi geëtaleerd in de etalages. In 1836 vond de laatste Sinterklaasmarkt plaats op de Dam in Amsterdam.

Geschiedenis: Sint Nicolaasmarkten in Amsterdam

St. Nicolaas geschenken en etalages advertenties

Al in de 18e en in de 19e eeuw probeerde de koekbakkers en winkeliers een zo groot mogelijk publiek naar hun winkels en 'etalage' te lokken door te adverteren in de kranten. In de mooie winkeletalages waren veel van de aangeprezen artikelen alleen voor de gegoede burgers betaalbaar. Ondanks dat veel van het uitgestalde voor de gewone man onbereikbaar was, was het een uitje om langs de feestelijk ingerichte etalages te lopen. 

Advertenties:

1841

Titel - De uitstalling van suikerwerk voor het Sint Nicolaasfeest, Jan Hendrik van Grootvelt ca. 1841

Rood omcirkeld: St. Nicolaas figuur

1860 - Boek: Een St. Nicolaas Avond

Digitale versie boek: St. Nicolaasavond, klik hier (www.delpher.nl)

Omschrijving omslag:

Het omslag toont een levendig tafereel in kleur van jongens en meisjes die met hun familie de uitstallingen in enkele winkels bekijken. Het licht van de lantaarns speelt over de gezichten en over de hoge hoeden van hun in zwarte jas gehulde vaders. Het geheel straalt een feestelijke en gezellige sfeer uit.

1863 - Arm en rijk op straat

Beschrijving:

Een vrouw met twee kinderen in armoedige kleding staart naar een rijkgevulde etalage van een winkel met beeldjes, vazen en glaswerk. Het beeldje waar haar blik op gericht is, stelt mogelijk Sint Nicolaas voor. Het kleinste kind kijkt naar een hondje op straat. Een rijker geklede dame loopt met haar kinderen naar een man bij een gereedstaande koets.

1879 / 1880 - Advertenties

Bron advertenties 1 t/m 4: Haarlemsch Advertentieblad 22 nov. 1979

Bron advertenties 4 en 5: Haarlemsch Advertentieblad 27 nov. 1880

1885 - Fragment 'Sint Nicolaasspel' 

Sint Nicolaasspel, klik hier

1893 - St. Nicolaas, Alfred Ronner 

Omschrijving: Illustratie voor `Vluchtige Schetsen uit het Volksleven' door A.F.J. Reiger. Ontwerp voor een prent.

Begin 19e eeuw

Al in het begin van de 19e eeuw werd bij de winkeliers gebruik om rond de Sinterklaas periode speciale sinterklaasetalages in te richten met etalagedecoratie. In de loop van de tijd kwamen daarin ook beweegbare figuren van Sinterklaas en Zwarte Piet te staan. Deze mechanische figuren werkten eerst met een soort klokmechanisme en een opwindsleutel. Later werden ze elektrisch. Vooral grote warenhuizen als De Bijenkorf (Hofleverancier van St. Nicolaas) en V&D (De schatkamer van St. Nicolaas) maakten altijd iets moois van hun etalages.

Begin 19e eeuw - Uitnodigingskaartjes 

Foto 1 en 2 (1904) - Foto 3 en 4 (jaren 20) - Foto 5 (advertentie jaren 60)

Ook probeerden winkels de klandizie te verhogen door zelf allerlei leuke geïllustreerde uitnodigingen voor het ‘bezichtigen van de etalage’ te verspreiden.

1930 - Een wandeling langs de etalages (advertentie)

Ca. 1928/1932 - Sinterklaasetalage 

Beschrijving: Sinterklaasetalage bij kledingmagazijn Fortuin (Dordrecht)

1939 - O, Wat een pret 't zijn te spelen

Cover: Panorama - Groot Rotterdam

Jaren 50/60 - Illustraties

Afb 1t/m3 Boekjes vóór 1970 - Afb. 4 Bron: Marktplaats

Jaren 50/60 - Vlaggen

Vlag 1 - verzameling / Vlag 2-3 www.marktplaats.nl

Oude etalage materiaal van collega verzamelaars

Raamtikker 

Duikelaar Piet

Etalage materiaal - Privé collectie

1965 - Voorbereiding St. Nicolaas etalage

1977 - Zo worden etalages ingericht

2015 / 2018 - Etalages

Verwijzing 'etalage' pagina's